Talet på menneske på jorda har passert 7 milliardar. Om få år vil det vere oppe i 9 milliardar. Ei av dei store utfordringane vi skal handtere, er å sikre at alle desse 9 milliardane får tilstrekkeleg med mat. Sjølv om dei fleste politikarane her til lands mest truleg også ser denne utfordringa, er det likevel enkelte av dei som tek til orde for at midlane i landbruksoppgjeret i større grad skal kanaliserast mot «landskapspleie». Dette opprørar meg.

Talet på bønder i Noreg har blitt redusert dramatisk i løpet av dei siste 30 åra. I mange bygder må ein leite godt for å finne bruk der det framleis vert produsert mjølk. Sjølv om talet på bønder har gått mykje ned, har effektiviseringa av landbruket medført at produksjonen har halde seg om lag på same nivå som tidlegare.

Sjølvforsyning eit etisk ansvar

Den norske sjølvforsyningsgraden er om lag 45%. Dette inneber at vi i stor grad er avhengige av å importere matvarer. Kan vi slå oss til ro med dette? Den økonomiske velstanden vår sikrar at vi har råd til å kjøpe oss fram i matvarekøen. Eg syns likevel at det må vere lov å stille spørsmål med det moralske perspektivet knytt til dette. Det er vel liten tvil om at risen som vert dyrka i Asia kjem langt betre til nytte som grunnleggjande ernæring for befolkninga der enn som ekstra snadder til laurdagskyllingen på norske bord?

Matproduksjon eit nasjonalt ansvar

Eg meiner at vi som nasjon har plikt til å ta i bruk landet vårt på ein best mogleg måte. Dette inneber at vi tek vår del av matvareutfordringa som verda står overfor. Dette inneber at vi erkjenner at matvareproduksjonen vår, trass i oljerikdomane som vi er så heldige å disponere, er og framleis vil vere svært viktig både for oss sjølve og resten av verda.

Plenklippar eller rundballepresse?

Derfor vert eg både oppgitt og forbanna når det frå enkelte politiske hald vert tatt til orde for at landbruksoppgjeret i større grad bør kanaliserast inn mot «landskapspleie». I klårtekst betyr dette at samfunnet skal lønne bøndene for å halde graset nede på bøane og krattskogen borte frå beitelandet. Matvareproduksjonen vert eit underordna element.

Matvareproduksjonen er og må alltid vere det viktigaste oppdraget for norske bønder. Det er derfor avgjerande at det skal løne seg å produsere. Vi skal ikkje ha ein norsk landbrukspolitikk som gjer at rundballepressene vert bytta ut med plenklipparar.

Det er gjerne slik at merksemda mot Sparebankstiftinga Sogn og Fjordane følgjer gåvetildelingane våre, slik at det fort vert litt stilt rundt oss i dei lange periodane mellom søknadsfristane. Men det tyder slett ikkje at det ikkje skjer noko! Sidan førre søknadsrunde har stiftinga mellom anna fått ny administrasjon og har evaluert sitt første driftsår, og nokre endringar i stiftinga byrjar å gjere seg synlege i tida som ligg foran oss. Så her er nokre oppdateringar frå stiftinga:

Ein av dei sentrale tinga vi har gripe fatt i, er stiftinga si målsetting om å vere open ovanfor både presse, søkjarar, banken sine kundar og publikum generelt. Difor vil Kjell Sandnes og underteikna freiste å kommunisere korleis vi prioriterer gåvemidlane, både for at publikum skal få større forståing for gåvetildelingane våre, og ikkje minst for at det skal bli lettare for dei å finansiere gode prosjekt i fylket vårt.

Årets kultur-idé 2012

Eitt av tiltaka for å syne korleis vi tenkjer og jobbar, er lanseringa av Sparebankstiftinga og NRK Sogn og Fjordane sitt prosjekt «Årets kultur-idé 2012», kor arrangørar kan få brei marknadsføring og ei gåve på 100.000 kroner til å gjennomføre arrangementet sitt. Bakgrunnen for prosjektet frå Sparebankstiftinga si side er at vi ønskjer å setje fokus på ei gruppe som ofte kjem i bakgrunnen, nemleg eldsjelene som organiserer dei mange arrangementa som gjer fylket vårt til ein triveleg og spanande plass å bu. NRK har på si side lenge vore flinke til å trekkje fram utøvarar frå fylket, så det vart naturleg å setje fokus på arrangørane òg.

“Årets kultur-idé 2012″ inviterer difor deg som har ein god ide til eit kulturarrangement til å søkje. Det kan vere eit eksisterande arrangement, eller ein fersk idé til eit heilt nytt kulturtiltak. Ingen sjangrar eller kategoriar arrangement er ekskludert, men sidan dette prosjektet er i samarbeid med NRK Sogn og Fjordane vil venteleg fokuset ligge på kulturfeltet, slik at t.d. idrettsarrangement kanskje ikkje er det som vert trekt fram i denne samanhengen. Viss dei då ikkje skil seg ut med originalitet og nytenking ut over «vanlege» idrettsarrangement!

Ein jury vil etter søknadsfristen 1. mars plukke ut eit “finaleheat” av idear kor publikum kan stemme fram det arrangementet som dei synst skal få 100.000 i gåve frå Sparebankstiftinga. Juryen og publikum sine stemmar vert vekta likt i den endelege avgjerda. Presentasjonen av finalistane, juryen og avstemminga vil ligge på NRK Sogn og Fjordane sine nettsider frå byrjinga av mars.

MEN sjølv om ein jury i denne samanhengen får plukke ut sine favorittar – så vert ALLE som søkjer vurderte for gåver frå Sparebankstiftinga. Dermed kan prosjektet gje langt fleire “vinnarar” enn den som vert stemt fram gjennom “Årets kultur-idé 2012″! I tillegg vil alle dei som vert plukka ut få brei omtale på NRK Sogn og Fjordane og nettsidene deira www.nrk.no/sfj – og alle arrangørar veit at mediaomtale aleine er gull verdt for eit arrangement, så her er det mange som vil få noko ut av konseptet sjølv om det til slutt er berre eit arrangement som vert framheva og utropt til årets kultur-idé. Klikk her for påmelding og meir informasjon.

Kurs i søknadsskriving

Men vi set òg i gang andre tiltak for å «opne stiftinga». Til dømes lanserer stiftinga og fylkeskommunen i desse dagar eit søknadskurs, både for å få inn fleire og betre søknadar til seg sjølve – og for å få fleire av søkjarane i fylket til å nytte andre støtteordningar på nasjonalt nivå. Det er nemleg fleire hundre fond, legat og offentlege støtteordningar i landet vårt – men diverre går det førebels lite pengar frå desse ordningane til Sogn og Fjordane. Vi trur det i hovudsak er fordi det kjem færre søknadar frå fylket vårt til desse ordningane. Difor set vi no i gang med eit kurs i Førde – og voner det vert førespurnad om fleire kurs rundt om i fylket. Vi kjem i alle fall gjerne og held kurs der du bor, om det er behov!
Vi har òg lagt ut nokre søknadstips på nettsidene våre; desse kan vere nyttige både når du søkjer oss og midlar frå andre støtteordningar.

Forenkla søknad

Eit anna tiltak vi lanserer i desse dagar er løysinga med «Forenkla søknad» som no ligg ute på våre nettsider. Dette er mynta på dei søkjarane som treng litt pengar raskt; difor kan du gjennom «forenkla søknad» søkje heile året – og få svar innan 4 veker. Her kan du søkje om inntil 10.000 kroner, og du kan få slik støtte inntil to gonger pr. år. Skal du søkje om meir enn 10.000,-, vel du «fullstendig søknad» og søkjer til søknadsfristane våre 1. mars og 1. september som før.

Har du andre innspel til korleis vi kan «opne» stiftinga? Send oss ein e-post på post@sparebankstiftinga.no eller bruk kommentarfeltet.

Sparebanken Sogn og Fjordane vart ein av dei første bankane på Facebook sommaren 2009. Vi hadde ein noko annleis strategi enn andre bankar og har vakse jamt og trutt. No er det nesten 11.000 som følgjer oss i sosiale media, og spesielt Facebook, har blitt ein viktig kanal for oss. Vi fekk mange gode tips, ris og ros i julekalenderen vår på Facebook før jul. Takk til alle som svarte på dei opne spørsmåla og tok seg tid til å gi oss konstruktive tilbakemeldingar – vi set stor pris på engasjementet. Som sjefen seier «utvikling eller forvitring». Innspela vi har fått i 2011 skal vi nytte til å vidareutvikle oss i sosiale media i året som kjem.

Meir konkurransar

Eit av spørsmåla i julekalenderen var kva vi bør ha meir av på Facebook-sida vår. Dei to tinga som utmerka seg, var konkurransar og sparetips. Det første var kanskje ikkje så overraskande. Vi vil fortsette med julekalender og spontane konkurransar innimellom. Sparegrisen Rolf dukkar nok også opp når han har noko på hjertet. I tillegg kjem vi til å legge ut billettar til kjekke ting vi er med og støttar i billettluka vår. Billettluka ligg på ei eiga fane på Facebook. Fanene på Facebook ligg i menyen til venstre når du er innlogga.

Meir sparing

Sparing er meir populært enn vi hadde trudd og mange ønskjer seg fleire sparetips og gode råd om sparing. Her skal vi bli flinkare i året som kjem, både med små sparetips rett på veggen og fleire innlegg om smart sparing på bloggen vår; meirennbank.no. Har du lyst til å lese dei bloggane vi har hatt om sparing det siste året finn du dei her:

Sove godt om natta – Enda meir mas om BSU – Om å ta feil og ta grep – Alle desse dagar… – Ei sann historie om sparing – Gris på bustadjakt

Kva med Kongleriket då?

Ei tips til dei som etterlyser Kongleriket-stoff og arrangement for dei minste på Facebook: Kongleriket har ei eiga Facebook-side. Der finn du masse nyttig Kongleriket-informasjon, og link til arrangement og konkurransar på kongleriket.no.

Reklame på Facebook

Vi posta 370 vegginnlegg på Facebook-sida vår i 2011. Kjekt å konstatere at dei fleste er nøgde med innhaldet og ønskjer at vi går vidare i same ånd. Vi fekk tilbakemelding på  at det var forstyrrande med reklamen på høgresida. Dette er diverre styrt frå Facebook og ikkje noko vi får endra på.

DUG fekk julegåva

I desember kunne dei som følgjer oss på Facebook vere med å bestemme kven som skulle få julegåva frå sosiale media (1 krone per tilhengjar). DUG – Dans uten grenser fekk 60% av stemmane i poll’en og fekk difor ein gåvesjekk på 11.000,-. Sjekken vart delt ut under ei treningsøkt i Førde i går – du finn fleire flotte bilete i eiga album på Facebook.

PS: Gratulerer også til vinnarane av julekalenderen vår på Facebook: Siri Haugum (1), Tove Mette Beheim (2), Tora Tveit (3), Jon Vegar Persen (4), Hilde Marie Holsen (5), Kristina Espeseth (6), Linda Mortensen Midtbø (7), Erlend Nessen (8), Åshild Erikstad (9), Birgitte Sunde (10), Veronica Elde (11), Hilde Instefjord (12), Daniel Viken Sandnes (13), Birgitte Nyhammer (14), Karen Heggelund (15), Ingrid Havnen (16), Anne Nistad (17), Renate Aralden (18), Øyvind Myrhol (19), Beathe Monica Solheim (20), Viviann Alme (21), Kristina Juklestad (22), Elise Haram Vannes (23) og Nina Susann Madsen (24).

Dette er det nye Norgeskartet, presentert på årskonferansen til NHO denne månaden. Dei raude områda er dei sterke og mest vekstkraftige delane av landet. Eg bur i Sogn og Fjordane. Fylket har ikkje fått ein einaste liten raud flekk sjølv om bustadkommunen min Førde har hatt ei veksttakt på nivå med Oslo dei siste ti åra. Det er vel berre å innsjå realitetane og dra dyna over hovudet. Med mykje grått rundt tinningane og adresse i heilgrå bygdesone, er framtida dyster.

Matprodusent

Like før jul var landbruksministeren på besøk i Førde. Han fortalde at trass i berre to prosent av folketalet, produserer Sogn og Fjordane sju prosent av mjølka og ni prosent av alt sauekjøt her til lands. Han sa også at Norge må auke matproduksjonen med 20 prosent dei neste 20 åra om landet framleis skal vere 50 prosent sjølvforsynt med mat etter kvart som folketalet i byane stig. Landbrukskommunane, mellom anna i Sogn og Fjordane, må med andre ord produsere meir og meir mat.

Eksportør

Fisk er sunt, sunnare enn nokon gong, seier kosthaldsekspertane. Fiskarane og oppdrettarane i Sogn og Fjordane leverer fisk for over tre milliardar kroner kvart år. Det meste går til eksport. Det same gjer alle metallprodukta som blir laga her på gråberget. Det må vere fisk, metall og reiseliv som gjer at eksporten pr innbyggar i Sogn og Fjordane er på rundt 100.000 kroner i året. Det er nest høgast av alle fylke i landet. Oslo er nest lågast med rundt 20.000 kr pr innbyggar, ifølgje Statistisk sentralbyrå.

Verdiskapar

Verdiskapinga i Sogn og Fjordane er på berre 65 prosent av landssnittet les eg i ein offentleg rapport. Kan det ha samanheng med at gjennomsnittsløna i dette fylket er 16 prosent under landssnittet? Kan det ha samanheng med at selskap utanfor fylket eig 85 prosent av kraftproduksjonen på 5-6 milliardar kroner i året? Kan det ha samanheng med at kvar kommune i snitt sender frå seg ei heil klasse ungdommar kvart år, i all hovudsak til Bergen og Oslo. Når desse ungdommane har dei beste karakterane i landet både i ungdomsskulen og i vidaregåande skule, er det i grunnen ikkje rart at dei gjer det godt i byen.

Grå og god

Hugsa du den 57 år gamle piloten som naudlanda på Hudson River utanfor New York i 2009? Flyet hans fekk fuglar i begge motorane og miste all motorkraft rett etter avgang. Den aldrande kapteinen takla den dramatiske og kompliserte situasjonen perfekt og berga alle passasjerane. Det er Aftenposten som trekkjer fram att denne historia i ein artikkel om hjerneforsking i magasinet Innsikt. Aldrande hjernar har fått eit ufortent dårleg rykte, står det i januarutgåva. Nyare forsking syner at hjerneskallar over 45 med grått rundt tinningane er svært gode på å forstå komplekse samanhengar, takle kompliserte situasjonar, tolke sosiale forhold og avbalansere sterke følelsar. På fire av seks kognitive eigeskapar når dei små grå toppnivå først etter fylte 45. Artikkelen har den korte tittelen ”GRÅ OG GOD.” Fekk berre lyst til å nemne det.

«Nynorsken må dø!» «Nynorsk er ein pest og ei plage!». Slike ord kan ein sjå i media om dagen.

Eg les ein artikkel i Aftenposten om elevar på Fagerborg Skole i Oslo – som følgje av at utdanningsminister Kristin Halvorsen vil bygge ned nynorsken. Ein av elevane kommenterer at det er dumt å bruke tid på noko du aldri kjem til å ha nytte av resten av livet. Samtidig irriterer dei seg over nynorsk teksting på NRK, som dei meiner kan vere vanskeleg å forstå. Må le litt – skjønar du ikkje nynorsk, så kan du no kanskje ha litt nytte av å lære det?

Kva med oss som er oppvaksne med nynorsk, og som får det meste teksta på bokmål? Det meste av nasjonal media får vi på bokmål. Vi klagar ikkje, fordi vi ikkje forstår. Dette er fordi vi er vane med å bli eksponerte for bokmål overalt. Vi har vakse opp med begge målføra. Det er kanskje litt av det same ein opplever når ein snakkar med svenskar. Vi skjønar dei godt, men dei skjønar ikkje alltid oss så lett. Kanskje fordi mange av oss har vakse opp med Emil i Lønneberget og Pippi Langstrømpe på barne-tv. Kunnskap er makt. Språk er makt!

Eg høyrer ofte på P4 på veg på jobb. Her om dagen vart Radiofrokosten sine lyttarar oppmoda til å sende inn sine meiningar om nynorskopplæringa til studio på SMS. Ein av lyttarane kom med ein kommentar (fritt sitert); «Kven har bestemt at vi liksom absolutt skal lære dialekten dei snakka der oppe på Sunnmøre? Kvifor kan vi ikkje heller lære Østfoldsdialekt? Det hadde vore meir nyttig.» Jaudå,  skjønar at dette var meint å vere morosamt. Men det skremmer meg litt. Er det slik folk med bokmål som hovudmål tenkjer? At dei lærer ei eller anna «inngrodd» dialekt frå Sunnmøre? Eit kjapt søk på nett fortel meg dette: Nynorsk er basert på alle dei norske dialektane. Nærare 80% av folket i Norge snakkar dialekt, dei øvrige 20% snakkar standard austnorsk, eller ein annan variant av bokmål. Så er du blant dei som ikkje bur i Osloområdet, og snakkar det ein kallar dialekt, så finn du nok alltid att nokre ord i nynorsken frå nettopp din dialekt. Dette gjeld 80% av landet! Skulle ønske den harde kjernen i Oslo ein dag innser at landet vårt er så mykje meir enn berre hovudstaden…

Noko av skulda for at nynorsk i våre dagar blir sett på som avlegs og vanskeleg, vil eg faktisk gje til media. Til tider kjem ein over nynorsk som er til dei grader så konservativ, at til og med vi som er oppvaksne med det ikkje skjønar. Litt sånn i «hugleik på staur» -stil. Det er til tider ikkje rart at austlendingane sit att med feil inntrykk. Med alle dei valmulegheitene vi har i nynorsken i dag, så burde ikkje det vere nødvendig?

Valmulegheiter er forresten ein annan ting. Mykje av det som gjer språket vanskeleg i dag er kanskje at ein har for stor valfridom. Kva med å pusse opp kvardagsnynorsken litt og tilpasse den til tida vi lever i? I alle fall som ein standard – streng på ein meir moderne måte?

Eg er alle fall glad for å ha nynorsk som hovudmål. Det kling jo så mykje betre enn det flate bokmålsspråket, det må jo vere ei gåve til ein kvar forfattar! Nei, skriv nynorsk og ver stolt av det!

Etter fleire månadar med telefonsamtaler, tallause e-postar og søk på google hadde det framleis ikkje gitt noko resultat. Eg og ei vennine hadde hatt planen klar; vi skulle på utplassering i ei mediebedrift i utlandet! Lettare sagt enn gjort for å sei det slik. Utplasserings-vekene byrja å nærme seg rimeleg fort, og eg hadde nesten gitt opp å finne ein utplasserings-plass. Men så skulle skulen min på eit kurs hos Sparebanken Sogn og Fjordane, kalla “Frå utdanning til jobb”.

Der oppdaga eg blant anna at banken dreiv med mykje anna berre bank. På huset hadde dei blant anna ei marknadsavdeling, og eg tenkte at eg kunne spørje dei om eg kunne vere der ei veke på utplassering, og det fekk eg!

“Ein lærer veldig mykje av å vere på utplassering i ei bedrift” Det er orda læraren ofte nok har preika om dette året, men ærleg talt, kunne ein lære så mykje av det då? Det var min tanke før eg hadde vore på utplassering. No er tonen noko anna, ein lærer faktisk veldig mykje, etter utplasseringa denne veka har eg lært meir om korleis ei bedrift fungerar, og kva dei tilsette faktisk driver med. Banken var langt frå det eg hadde trudd.  Mi oppfatning var at alle gjekk rundt i dress og mappe under armen, med strenge og uttrykkslause miner i ansiktet. Men etter dette besøket har eg fått ei heilt anna oppfatning på banken. Dei som jobber der er alltid i godt humør, kan dra ein spøk og gjer ein bra jobb. Berre det å få inntrykket av, og å få oppleve korleis det er utanfor klasserommet, er spennande og noko å vekse på.

I løpet av denne veka har eg fått vore med på mykje spennande, som eg ikkje trudde hadde noko med bank å gjere. Blant anna å sitte med ei saks i handa og klippe ut etikettar og henge på 5- kroningar til eit messestunt. Eg har også fått vore med på bankrelaterte ting, som interne møte. Og det var faktisk ganske spennande. No hadde eg ikkje slik innsikt og kunnskap at eg kunne bidra med innspel akkurat, så eg var jo berre med på det, men likevel. Så konklusjonen eg sit att med etter dette besøket, er rett og slett at Sparebanken Sogn og Fjordane er så mykje meir enn berre ein bank.

Eg er sikkert ein av desse maniacane som brukar det meste av fritida på å springe i fjellet. Ok. Eg godtek det. Trening er ferskvare. Det har gått i blodet. Som blått blod. Konge i eige liv. Vel, det er sikkert ikkje heilt sant, alt, men av og til kjennest det nesten slik ut. Når du har kome deg til toppen av fjellet, og kan speide ut over alt og alle som ligg for dine føter, er det ei brusande kjensle. Ein All Time High. Endorfinane boblar or øyra. Og når du så kjem deg heim att, mett og god på naturopplevingar, flotte bilete, god sjølvkjensle, og nådd mål, er madamen flottaste pin-upen i verda , og hus og heim eit skinande slott (dalingar har eit lag med å overdrive… :-)

Vel, no spør du kanskje kva i all verda dette har med bank å gjere? Nei, reint fagleg er det sikkert ikkje så mykje å hente rundt om i fjella. Men ein ting har eg lært meg i snart 30 år i banken, og det er at bankfolk er heile menneske som andre. Familie, fritid og jobb går hand i hand. Har du det ikkje bra på det eine området, fungerer det heller dårleg på dei andre òg.

Som 50+ har ein sjølvsagt vore gjennom mange livsfasar. Prøving og feiling. Og fått gode råd frå andre når det storma rundt øyra. Det fantastiske arbeidsmiljøet eg har opplevd i banken i alle dagar, har blitt ein enorm personleg styrke. Fjella gir meg i tillegg energi og overskot. Overskot til å nå måla mine. Ikkje minst vinterdagen når vinden hyler rundt øyra, kulden riv deg til beinet og snøen rekk deg til knea. Motbakkane er tunge då, men har du motivasjon og erfaring tar du dei. Som elles i livet og i banken. Det gjeld berre å lære seg å ikkje gje seg. Ja, vinsten i målet smakar så uendeleg mykje betre òg då når du har slite for det du vil nå.

Og hugs: Det e itjnå som kjem tå sæ sjøl.

Red: Gustav er ikkje berre ein ivrig turgåar men også ein aktiv bloggar. Fleire av bileta hans frå turar i vakker Sogn og Fjordane natur, finn du på turbloggen og poesibloggen.

Før

Eg hugsar mi første bankbok. Den var raud. Og kvar gong eg sette inn pengar, fekk eg oversikt over saldo og renter. Dette vart prenta inn i boka saman med dei siste transaksjonane. Dette var mitt bevis på at eg hadde pengar på bok og kor mykje som gjekk inn – og ut. Og det var vanskeleg tilgjengelege pengar. Vi måtte inn i banken for å få ut pengar av desse bøkene.

No

Dette er lenge sidan. No har eg brukskonto, sparekonto, rekningskonto, feriekonto, lån og kredittkort. Alt dette administrerte eg lenge, enkelt i nettbanken fleire gongar i veka. Dette har eg nesten slutta med. No har eg smarttelefon med banken sin app for mobilbank og nyttar denne til det meste.

Med kjøkkenbord i bagasjen og full kontroll

Det er laurdag. Eg sit i ferjekø. Vi skal på shopping i Bergen. I alle fall sambuaren min – eg har mest lyst å vere heime. Dette kan bli ein dyr dag. Har eg råd til dette? Fram med smarttelefonen: saldosjekk til banken. Jau, det blir visst både råd til kjøkkenbord og litt til.

Det er framleis laurdag. Vi er på IKEA og har funne nytt kjøkkenbord. «Dette går aldri inn i bilen» prøver eg meg med. «Joda» seier ho. Alt går. Ho får sjølvsagt rett. «Trur eg manglar dekning på kortet». Eg vil sjå, seier ho og ber meg sende ein saldosjekk. Jaudå. Det var visst dekning på brukskontoen enno.

På veg heim att med  kjøkkenbord i bagasje, klede og pyntegjenstandar, sjekkar eg saldo med mobilen att og overfører ein sum frå sparekonto til brukskonto. Av og til hadde det vore kjekt med bankbøker og vanskeleg tilgjengelege pengar, tenkjer eg. Men eg vil ikkje attende til det. Aldri. At noko er lett tilgjengeleg, oversiktleg og enkelt, er viktig for meg. Med eller utan kjøkkenbord i bagasjen…

21. januar 2012 vert ein merkedag i Førde Volleyballklubb si historie. Både dame og herrelaget spelar cupfinale i Oslo. At ein klubb som Førde VBK klarar dette er mot all fornuft! Ser ein på kva lag Førde konkurrerer mot i landet vil ein finne ein fellesnemnar: Dei kjem alle frå store byar. Oslo, Bergen, Trondheim, Stavanger, Tromsø, Kristiansund og Steinkjer. Her, midt mellom dei store, har Førde VBK funne sin leikeplass, og her leikar vi godt!

Om det at vi kjem frå ein liten plass og hevdar oss, er mot all fornuft – kva då med dette: Mange av dei største talenta i Noreg vel Førde som sin klubb! Ikkje Oslo eller Bergen, nei dei kjem frå Oslo og Bergen, til Førde, for å spele her. Saman med eigenutvikla spelarar vert dette ei plattform for å lykkast nasjonalt, og skape eit toppidrettsmiljø i Førde. Dette hadde vi ikkje lykkast med utan ei mengd ressurspersonar som brukar mykje av fritida si på tilrettelegging og organisering av klubben. I tillegg har vi eit utmerka samarbeid med Sunnfjord Folkehøgskule som tiltrekk seg volleyballungdom frå heile landet. Og så er ein, når alt kjem til alt, avhengig av å ha sponsorar i ryggen, som ser ein verdi i å vere med og bygge eit klubbmiljø som tek vare på både dei beste, men ikkje minst mangfaldet i klubben.

Cupfinale

Cupfinalen er volleyball-norges happening – alle lag vil til cupfinalen. Herrelaget til Førde kastar seg ut i sin fjerde finale, dei tre første har gitt to gull, og eit tap. Damelaget skal i elden for første gong. Klarar vi ta 2 gull i år? Vi håpar det, og vi trur det. For utan trua kan vi berre gløyme det, men trur ein hardt nok, kan det umoglege verte det moglege. At herrelaget kan slå Nyborg veit vi. Dette er ein kamp mellom dei to suverene herrelaga i Noreg, og vil verte ein thriller på linje med fjorårets fest i Førdehuset. Dette er vidopent, men vi veit at våre gutar har det «lille ekstra» som krevjast for å vinne når det kokar rundt ein, og det einaste som betyr noko er neste ball.

Damelaget skal opp mot Oslo Volley, det beste laget i landet. Førde har aldri slått Oslo Volley på damesida. Ingen ”nøytrale” trur Førde kan slå Oslo Volley. Men det var det heller ingen som trudde når Førde herrane slo Tromsø i 2007 og tok ei historisk gullmedalje. No er det damelaget som ønskjer å skape historie. Glød, glede og konsentrasjon. Det vert mantraet inn mot kamp. Glød, glede, konsentrasjon, og så gjer vi opp status når dommaren bles av siste ballveksling.

Klarar vi ta to gull? Vi trur det! Svaret får vi i Domus Athletica i Oslo laurdag 21. januar.

Vinn gratisbillettar

NB: Sparebanken Sogn og Fjordane er hovudsponsor for FVBK og har lagt ut 25 gratisbillettar til finalane i billettluka si på Facebook. Damefinale mot Oslo startar kl. 15:00 og herrefinale mot Nyborg kl. 17:00. Gratisbillettane gjeld begge finalane og vert trekt 16.1. Bli med saman med andre Førdianarar og hei FVBK fram til siger!

Det har vore mykje skriving i media om aksjemarknaden det siste halvåret. Krigstypar. Børsuro. Kva som påverkar kursane. Korleis ein bør spare. Aksjemarknaden er kanskje ikkje rett for alle. Kva med fondssparing? Er det så vanskelig og skummelt som det kan virke?

I gamle dagar, då sommarnettene var lyse og lange, men kvardagane eit slit som vi ikkje kan førestille oss, skapte kvar hushaldning det dei klarte med den arbeidskrafta og dei råvarene som kunne oppdrivast. På 1800-talet kom nye oppfinningar og store bedrifter vaks fram. Med dette kom også aksjeselskapa. Aksjeselskap var ein måte å skaffe kapital til bedrifta på, samt å spreie risiko over fleire eigarar. Ved å investere i aksjeselskap vart ein eigar av aksjar. I gode tider gav desse aksjane rett til eit visst utbyte, i samsvar med kor god inntening bedrifta hadde i perioden. I dårlege tider kunne ein risikere at bedrifta gjekk konkurs og all den investerte kapitalen var tapt.

Aksjar?

Mange år og mange moderniseringar og oppfinningar seinare, praktiserer ein framleis aksjeselskap for å skaffe midlar til bedrifter. Aksjemarknaden er stor og kan for mange bidra til høg vinst om ein gjer dei rette investeringane. For å få mest mogeleg ut av sine aksjeinvesteringar må ein kjenne marknaden godt og bruke ein del tid på å halde seg oppdatert. Det er også ein viss risiko knytt til plasseringar i aksjar, ein kan risikere å tape store delar av det investerte beløpet om det skulle skje noko i marknaden som gjer det vanskeleg for bedrifta å overleve. Det er også ei minste grense for kor mykje du kan investere i eit selskap.

Eller fond?

Det er ikkje dermed sagt at folk flest ikkje skal ha høve til å delta i aksjemarknaden. Det er fleire såkalla fondsforvaltarar på marknaden. Dette er spesialistar som jobbar med å finne dei beste plasseringane i aksjemarknaden og på denne måten oppnå best mogeleg avkastning.  I eit aksjefond kan ”vanlege folk” gå saman og investere i aksjar. Ein kjøper andelar i fondet for ønska beløp. Det er desse pengane fondsforvaltarane brukar til å kjøpe aksjar. Nokon vel å setje inn enkelt beløp medan andre vel å setje inn ein fast sum kvar månad. Om ein set inn ein fast sum kvar månad, kallar vi det spareavtale. Fordelen med spareavtale er at ein kjøper til ulike tider. Med kursar som svingar, er det vanskeleg å treffe rett ved å setje inn ein eingongssum og ein kan risikere at ein kjøper dyre fondsandelar. Når ein set inn litt no og litt då, er sjansen større for å få kjøpe ein del av andelane på ”billegsal”. Ved å kjøpe på billegsal får du fleire andelar for beløpet du betalar, om kursane stig vert andelane dine meir verd. Du kan då selje dei for meir enn du kjøpte dei for, og får såleis ein vinst. Ved å kjøpe fond i staden for enkeltaksjar kan du få spreidd sparinga di for mindre beløp på mange selskap i ulike bransjar og land. På den måten får du redusert risikoen for å tape investeringa di dersom selskapa eller enkeltland gjer det dårleg.
I forhold til risiko er det viktig å hugse på at ein kan risikere å tape ein del av pengane ein investerer. Ein skal difor ikkje investere meir pengar ein har råd til å tape. Spareavtalar er også ein fordel med tanke på dette, då ein ikkje treng investere store delar av sparepengane sine, men kan setje inn ein liten sum kvar månad.

Eg meiner det er viktig å spare og at sparing bør vere noko ein gjer fast kvar månad. Den enklaste måten å spare på er ved spareavtale. Sparing er veldig individuelt, det som passar for deg passar kanskje ikkje like godt for naboen. Og det er viktig å sove godt om natta. Har du lyst til å vite meir om sparing i fond, aksjar eller bank er du velkommen til å ta kontakt med oss. Snakk med rådgjevaren din i banken eller kontakt Investeringssenteret vårt. På Investeringssenteret treff du eit dyktig team som kan gje deg gode råd:

Per Einar Andenæs 57833092
Ulf-Magne Eikås 57872706
Oddvar Fimreite 57833174
Oddmund Nielssen 57829667
Kari Sølvberg 57829751
Og sjefen sjølv, Gunnar Heggheim 57829748/91680362